Make your own free website on Tripod.com
    + ประวัติของผ้าไทย
    + การทอผ้า
+ การทอผ้าฝ้าย
+ การทอผ้าไหมลายขิด
- วัสดุและอุปกรณ์ในการทอ
- กรรมวิธีในการทอ
- ลวดลาย
- สีสันของผ้า
- ประเภทของผ้า
    + การเลือกซื้อ
    + การดูแลรักษา
    -  แฟชั่นกับผ้าไทย

การทอผ้าไหมลายขิด

กรรมวิธีในการทอผ้าไหมลายขิด

วิธีทอผ้าเก็บขิดหรือเก็บดอก นี้ ชาวพื้นเมือง เรียกว่า " การทอผ้าเก็บขิด " หมายถึงการทอผ้าไหมทางยืน จะเอาสีอะไรก็ได้ แล้วแต่ผู้ทอหรือผู้สั่งชอบ แต่ทางพุ่งจะเอาลวดลายอย่างไรหรือดอกจะเป็นสีอะไร ก็ต้องย้อมเส้นใยไหมให้ได้ดังที่ต้องการ ถ้าขิดหลายไม้ก็ต้องก่อเขาหน้าฟืมถึง 6-7 เขาก็มี ทอไปเก็บขิดไปตามลายตัวอย่างที่ต้องการ การทอผ้าขิดเก็บดอกเช่นนี้ ต้องมีไม้ค้ำอันหนึ่งกว้างประมาณ 4 นิ้ว ยาวขนาด 2 ศอก เป็นไม้บางๆ และมีไม้เล็กๆขนาดก้านมะพร้าวเป็นไม้สอดตามไม้ขนาด 4 นิ้ว ยาวขนาด 2 ศอก ไม้เล็กๆนี้เอาไว้ใช้สำหรับเก็บขิดให้เป็นลายต่างๆ ในบางครั้งก็อาจใช้ไม้เก็บขิดนี้ 30-40 อันก็มี แล้วแต่ความยากง่ายของลาย ฉะนั้นถ้าหากว่าใช้ไม้เก็บขิดจำนวนมากจะทำให้ทอได้ช้ามาก เพราะต้องเก็บดอกทีละเส้นๆ จนหมดตามลวดลายที่กำหนดไว้

การเก็บขิดมีอยู่ 3 วิธี คือ
1.ตัดไม้ขิดโดยไม่มีการเก็บตะกอ (เรียงไปทางด้านหลัง)
2.เก็บขิดเป็นตะกอลอย (เรียงไปทางด้านหลัง)
3.เก็บตะกอแนวตั้ง (ตะกอแนวยาว)

กระบวนการในการทอผ้าไหมลายขิดนี้ นับว่าเป็นวิธีการที่ยุ่งยาก ซับซ้อน และหลายขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมเส้นใยไหมสำหรับที่จะใช้ทอ การเตรียมไหมยืน การคำนวณเส้นไหมยืน วิธีการขึ้นไหมยืน วิธีการเรียงเส้นไหม การเก็บตะกอ การเตรียมเส้นไหมพุ่ง และเทคนิควิธีการทอลวดลายต่างๆ

(หมายเหตุ) รายละเอียดกระบวนการทอผ้าไหมลายขิดนั้น ไม่สามารถนำมาเสนอในเอกสารนี้ได้ ผู้สนใจจะหาอ่าน- ศึกษาได้จากหนังสือ 2 เล่ม ซึ่งเขียนไว้อย่างละเอียด และเป็นระบบ ทั้งกรรมวิธีการทอ และลวดลายต่างๆหลายสิบลาย ซึ่งเน้นที่ผ้าฝ้าย แต่ใช้เทคนิคการทอแบบแบบเดียวกันกับผ้าไหม ได้จากหนังสือต่อไปนี้
1.กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ผ้าทอลายขิด ห้างหุ้นส่วนจำกัด เบรนบ๊อกซ์ ม.ป.พ. และ
2. ทรงพันธ์ วรรณมาศ ผ้าไทย ลายอีสาน โอเดียนสโตร์ 2534


 
   


  
Copyrigth ©2002. All rights reserved. Designed by PooK